Η μέθοδος PRK (Photo Refractive Keratectomy) ή αλλιώς φωτοδιαθλαστική κερατεκτομή είναι μια μέθοδος διόρθωσης του διαθλαστικού σφάλματος (μυωπία, υπερμετρωπία, αστιγματισμός) η οποία είναι ευρέως διαδεδομένη τις τελευταίες δεκαετίες. Το PRK εφαρμόζεται στην επιφάνεια του κερατοειδούς και έχει ως στόχο τη σμίλευση (εξομάλυνση) ιστού με τη χρήση Excimer laser στα 193nm, απαλλάσσοντας έτσι τον ασθενή από τη χρήση γυαλιών ή φακών επαφής.

 

Ενδείξεις για τη μέθοδο PRK

  • Μυωπία από -1.00D έως -6.00D. Στην περίπτωση που κάποιος ασθενής έχει περισσότερους από 6 βαθμούς είναι προτιμότερο να επιλέξει τη μέθοδο LASIK.
  • Υπερμετρωπία από +1.00D έως +4.00D. Για περισσότερους βαθμούς επίσης καλό είναι να προτιμάται η μέθοδος LASIK.
  • Αστιγματισμός από 0.75D έως 3.00D. Για περισσότερο αστιγματισμό ενδείκνυται η μέθοδος LASIK.
  • Ασθενείς που έχουν μειωμένο πάχος κερατοειδούς, λόγω κατασκευής σε σχέση με το πάχος που θα πρέπει να σμιλεύσει το laser. Το πάχος του κερατοειδούς μετράται με την εξέταση της τοπογραφίας κερατοειδούς.
  • Ασθενείς που έχουν υποβληθεί στο παρελθόν σε άλλη οφθαλμολογική χειρουργική επέμβαση, όπως η επέμβαση καταρράκτη.
  • Ασθενείς με ανατομικές ιδιομορφίες (μικρά ή βαθουλωτά μάτια)

Μέθοδος TransPRK (Transepithelial Photo Refractive Keratectomy)

Το TransPRK αποτελεί εξέλιξη της κλασικής τεχνικής PRK και ονομάζεται επίσης και no touch τεχνική. Ουσιαστικά επάνω στο μάτι εφαρμόζεται μόνο το laser, χωρίς να χρειάζεται να αφαιρέσουμε μηχανικά το επιθήλιο (όπως χρησιμοποιείται στη μέθοδο PRK). Στην transPRK μέθοδο το Excimer laser δρα απευθείας στον κερατοειδή, με αποτέλεσμα να αφαιρείται με μεγάλη ακρίβεια.

Μεθοδος transPRK χωρις λεπιδα

Πλεονέκτημα του transPRK είναι ότι μειώνεται ο χρόνος επέμβασης και συντομεύει ο χρόνος αποκατάστασης της όρασης, ο οποίος είναι μεγαλύτερος στην περίπτωση του κλασικού PRK. Επίσης με το trans-PRK μειώνονται οι μετεγχειρητικές ενοχλήσεις. Η μέθοδος transPRK μπορεί να εφαρμοστεί σε μυωπίες κάτω των 9.00 βαθμών και μέχρι στιγμής δε χρησιμοποιείται για τη διόρθωση υπερμετρωπίας ή αστιγματισμού μεγαλύτερου από 2,5 βαθμούς.

Προεγχειρητικός Έλεγχος για τη μέθοδο PRK

Ο προεγχειρητικός έλεγχος για οποιαδήποτε διαθλαστική επέμβαση πρέπει οπωσδήποτε να περιλαμβάνει μια καλή και λεπτομερή λήψη του ιστορικού του ασθενούς. Σημαντικό είναι οι ασθενείς να απέχουν από τη χρήση μαλακών φακών επαφής τουλάχιστον για 1 εβδομάδα, προκειμένου οι μετρήσεις να είναι αξιόπιστες. Στη συνέχεια το διαθλαστικό σφάλμα (μυωπία, υπερμετρωπία, αστιγματισμός) θα πρέπει να μετράται και μέσω διάθλασης να προσδιοριστεί η βέλτιστη οπτική οξύτητα σε κάθε μάτι ξεχωριστά.

Ακολούθως ο ασθενής θα πρέπει να υποβληθεί σε τοπογραφία κερατοειδούς. Αυτή η ειδική εξέταση προσδιορίζει την καμπυλότητα του κερατοειδούς σε όλο το φάσμα του, από την πρόσθια μέχρι την οπίσθια επιφάνειά του. Η απεικόνιση γίνεται μέσω χρωματικού χάρτη με θερμά και ψυχρά χρώματα.

Τα ψυχρά χρώματα (μπλε, μωβ) απεικονίζουν πιο επίπεδες περιοχές του κερατοειδούς (με μικρότερη καμπυλότητα), ενώ τα πιο θερμά χρώματα (πορτοκαλί, κόκκινο) πιο κυρτές περιοχές (με μεγαλύτερη καμπυλότητα). Μέσω της τοπογραφίας, επίσης μετράται και το πάχος του κερατοειδούς και προσδιορίζεται ακόμη και το λεπτότερο σημείο του.

Ο χειρουργός οφθαλμίατρος στη συνέχεια θα πραγματοποιήσει βυθοσκόπηση όπου θα εξετάσει μέσα από τη διεσταλμένη κόρη του ασθενούς τα αγγεία, το οπτικό νεύρο και θα εντοπίσει τυχόν αλλοιώσεις που μπορεί να υπάρχουν στο βυθό λόγω μεγάλης αμετρωπίας (παράδειγμα σταφύλωμα σε υψηλή μυωπία).
Όλες αυτές οι μετρήσεις θα αξιολογήσουν την ικανότητα των ματιών να υποβληθούν σε διαθλαστική επέμβαση.

Πώς γίνεται η επέμβαση PRK;

Η επέμβαση πραγματοποιείται σε ειδικά διαμορφωμένες αίθουσες κλινικών ημερήσιας νοσηλείας. Αυτό σημαίνει ότι δε διανυκτερεύετε, αλλά παραμένετε μερικές ώρες στο διαθλαστικό κέντρο.

  1. Αρχικά τοποθετούνται τοπικές οφθαλμικές σταγόνες, οι οποίες σκοπό έχουν να αναισθητοποιήσουν την επιφάνεια του ματιού.
  2. Στη συνέχεια, η επιφάνεια του κερατοειδούς (επιθηλίου) με ειδικό διάλυμα και απομακρύνεται, είτε με διάλυμα αλκοόλης, είτε με laser.
  3. Ακολουθεί η δράση του Excimer Laser που δρα στην επιφάνεια του κερατοειδούς . Ανάλογα με το διαθλαστικό σφάλμα (μυωπία ή υπερμετρωπία ) γίνεται και η αντίστοιχη δράση του laser σε δευτερόλεπτα (3-5 δευτερόλεπτα ανά βαθμό).
  4. Στο τέλος της διαδικασίας τοποθετείται ειδικός θεραπευτικός φακός επαφής για 3-5 μέρες. Ο θεραπευτικός φακός προσφέρει άνεση και προστασία, όσο τα κύτταρα του επιθηλίου αναπλάθονται.

επεμβαση laser PRK

Προεγχειρητικές οδηγίες για τη μέθοδο PRK

Γενικές πληροφορίες:

  • Η επέμβαση LASER είναι ανώδυνη και δεν χρειάζεται χειρουργείο.
  • Η αναισθησία του ματιού γίνεται με σταγόνες.
  • Ο χρόνος είναι 5 λεπτά με μέθοδο P.R.K.
  • Αν και οι διαθλαστικές επεμβάσεις χαρακτηρίζονται από ασφάλεια και ακρίβεια, τα αποτελέσματα δεν είναι ποτέ 100% εγγυημένα.

Οδηγίες:

  • Οι μαλακοί φακοί επαφής πρέπει να αφαιρούνται για 7-10 ημέρες τουλάχιστον, προ της χειρουργικής επεμβάσεως, ενώ οι ημίσκληροι και οι σκληροί φακοί επαφής πρέπει να αφαιρούνται τουλάχιστον για 3 εβδομάδες.
  • Οι κυρίες πρέπει να χρησιμοποιούν Johnson baby oil ή ανάλογο προϊόν καθαρισμού για να καθαρίζουν την περιοχή γύρω από τα μάτια το βράδυ πριν την χειρουργική επέμβαση.
  • Αποφύγετε την καφεΐνη και το αλκοόλ για 24 ώρες πριν την επέμβαση. Αυτές οι ουσίες μπορεί να επηρεάσουν την διάμετρο της κόρης και να διαταράξουν τον ύπνο σας.
  • Ντυθείτε άνετα και ζεστά γιατί συνήθως η θερμοκρασία στην αίθουσα του laser είναι χαμηλή και να αποφύγετε μάλλινα και χνουδωτά ρούχα.
  • Την ημέρα του χειρουργείου δεν πρέπει να χρησιμοποιήσετε κολώνια ή άρωμα.
  • Αγοράστε κολλύρια TOBRADEX και THERA TEARS που θα χρησιμοποιηθούν μετά την επέμβαση.

Μετεγχειρητικές οδηγίες για τη μέθοδο PRK

  • Τις πρώτες 3 μέρες βλέπετε θαμπά, μετά η όραση θα καθαρίσει
  • Τις πρώτες 3 μέρες θα υπάρχουν ενοχλήσεις στα μάτια
  • Για τρεις (3) ημέρες δεν πρέπει να αγγίζετε τα μάτια (ούτε νερό)
  • Χάπια PONSTAN ή DEPON ανά 6ωρο για 2 ημέρες
  • Το κολλύριο TOBRADEX 6 φορές την ημέρα
  • Το κολλύριο EXOCIN 6 φορές την ημέρα
  • Το κολλύριο DELIMON 4 φορές την ημέρα
  • Από το «ειδικό» μπουκαλάκι που σας δίνω, επί ενοχλημάτων , 1 σταγόνα, αλλά το πολύ 6 φορές την ημέρα
  • Χρήση της κρύας μάσκας τις πρώτες μέρες
  • Φοράτε γυαλιά ηλίου

PRK laser ανάρρωση

Η ανάρρωση μετά από PRK ξεκινά αμέσως μετά την επέμβαση του laser. Ο κερατοειδής αρχίζει τη διαδικασία της επούλωσης και η βελτίωση της όρασης είναι άμεση στα πρώτα λεπτά. Η επούλωση του επιθηλίου μπορεί να διαρκέσει 4-5 ημέρες. Σε αυτό το στάδιο ο ασθενής καλό είναι να έχει τα μάτια του κλειστά και να βρίσκεται σε ήρεμο περιβάλλον με χαμηλό φωτισμό για να διευκολύνει την επούλωση και να έχει όσο το δυνατόν λιγότερες ενοχλήσεις. Τσούξιμο, ελαφρύς πόνος, αίσθηση ξένου σώματος, δακρύρροια και φωτοφοβία είναι οι κυριότερες ενοχλήσεις που θα νιώσετε.

Για καλύτερη και γρηγορότερη ανάρρωση μετά από laser PRK πολύ σημαντική είναι η ενυδάτωση του κερατοειδούς. Η συχνή χρήση τεχνητών δακρύων θα σας βοηθήσει να νιώθετε τα μάτια σας πιο άνετα. Τις πρώτες μέρες μετά από laser PRK δε θα πρέπει να ακουμπάτε ή να τρίβετε τα μάτια σας. Ακόμη και το σφίξιμο των ματιών μπορεί να καθυστερήσει την επούλωση του κερατοειδούς. Η ανάρρωση γίνεται σταδιακά και ολοκληρώνεται στους πρώτους μήνες μετά την επέμβαση PRK. Ακόμη και μήνες μετά το laser PRK ο κερατοειδής και τα νεύρα που ρυθμίζουν την παραγωγή δακρύων αναπλάθονται. Έτσι η όραση ακόμα και 1 μήνα μετά μπορεί συνεχώς να βελτιώνεται και η αίσθηση ξηροφθαλμίας να υποχωρεί.

Κατά τις επόμενες μετεγχειρητικές επισκέψεις στον οφθαλμίατρό σας, θα αρχίσετε να επανέρχεστε σιγά σιγά στις καθημερινές σας δραστηριότητες.

PRK αποκατάσταση όρασης

Η αποκατάσταση της όρασης με τη μέθοδο PRK είναι εμφανής στις πρώτες ώρες μετά το laser. Η όραση μπορεί να παρουσιάζει κάποιες διακυμάνσεις εξαιτίας της διαδικασίας επούλωσης του επιθηλίου, αλλά και της μειωμένης παραγωγής δακρύων. Η συνεχής λίπανση των ματιών με τεχνητά δάκρυα μπορούν να βελτιώσουν την όραση και τα συμπτώματα δυσφορίας. Μέσα στον πρώτο μήνα μετά από το laser PRK η όραση συνεχώς θα βελτιώνεται, καθώς τα κύτταρα του κερατοειδούς «δουλεύουν πυρετωδώς» για την επούλωση. Σε αυτό το διάστημα μπορεί να παρατηρήσετε ευαισθησία στο φως ή το φαινόμενο της άλου γύρω από τα φώτα τη νύχτα. Όλα αυτά είναι αναμενόμενα και σιγά σιγά υποχωρούν. Μεγαλύτερη αίσθηση αποκατάστασης της όρασης θα βιώσετε τις 2 πρώτες εβδομάδες. Αργότερα θα παρατηρείτε περισσότερο ποιοτικές μεταβολές στην όρασή σας.

PRK επιπλοκές

Οι επιπλοκές μετά από επέμβαση PRK είναι παρόμοιες με αυτές της μεθόδου LASIK. Μεγάλη σημασία έχει βεβαίως η εμπειρία και η τεχνογνωσία του χειρουργού οφθαλμιάτρου, ειδικού στη διαθλαστική χειρουργική. Στην πράξη, το laser PRK θεωρείται μια από τις πιο ασφαλείς επεμβάσεις που εφαρμόζονται σήμερα σε όλη την Ιατρική.

Στις επιπλοκές μετά από PRK μπορεί να συμπεριληφθεί η επιφανειακή, διάχυτη θόλωση του κερατοειδούς (haze), η οποία προκαλεί μείωση της όρασης και θεωρείται φλεγμονώδης αντίδραση. Ωστόσο η επιπλοκή αυτή είναι σπάνια λόγω της προηγμένης τεχνολογίας και της φαρμακευτικής αγωγής που υπάρχει διαθέσιμη.

Άλλη επιπλοκή μετά από laser PRK είναι η απόπτωση του επιθηλίου. Το επιθήλιο αφαιρείται κατά την επέμβαση PRK και αναγεννάται μέσα στις επόμενες ημέρες. Ωστόσο, στην αρχή, τα κύτταρα είναι πολύ ευαίσθητα στην επούλωση. Ένα απότομο σφίξιμο των ματιών, ή ένα απότομο άνοιγμα των βλεφάρων μετά από ύπνο μπορεί να προκαλέσει απόπτωση μερικών κυττάρων του επιθηλίου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το μάτι να πονάει, ιδιαίτερα στο ανοιγόκλειμα των βλεφάρων. Για να αντιμετωπιστεί η απόπτωση του επιθηλίου χρειάζεται ξεκούραση και πολλή καλή ενυδάτωση με τεχνητά δάκρυα και gel.

Η εκτασία του κερατοειδούς αποτελεί επίσης μια σοβαρή επιπλοκή μετά από laser PRK. Η εκτασία είναι η υπερβολική κύρτωση (λέπτυνση) του κερατοειδούς και προσομοιάζει τον κερατόκωνο, που είναι πάθηση κληρονομική. Αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, ο κερατοειδής χρειάζεται μεταμόσχευση. Ο κερατόκωνος είναι μια χαρακτηριστική μορφή εκτασίας. Στις μέρες μας με τον κατάλληλο προεγχειρητικό έλεγχο και εξοπλισμό που διαθέτουμε, μπορούμε να ανιχνεύσουμε την προδιάθεση για εκτασία του κερατοειδούς και να αποτρέψουμε τον υποψήφιο από τη διαθλαστική χειρουργική για τη διόρθωση της μυωπίας του. Η τοπογραφία κερατοειδούς είναι ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο ανίχνευσης της εκτασίας του κερατοειδούς. Τα τελευταία χρόνια έχουμε στη διάθεσή μας μια νέα θεραπεία για την αντιμετώπιση της εκτασίας και του κερατόκωνου που ονομάζεται διασύνδεση κολλαγόνου (cross linking).

Άλλες παρενέργειες ή ανεπιθύμητες ενέργειες μετά από laser μυωπίας είναι η ξηροφθαλμία, η οποία παρατηρείται τους πρώτους μήνες μετά από διαθλαστική χειρουργική, εξαιτίας της απώλειας νευρωνικού δικτύου που ρυθμίζει την παραγωγή δακρύων. Η ξηροφθαλμία μετά από laser μυωπίας μπορεί να προκαλέσει επίσης και προβλήματα στην ποιότητα της όρασης τον πρώτο καιρό μετά την επέμβαση. Επίσης μετά από επέμβαση laser σημαντικό είναι να αποφευχθεί ο κίνδυνος μόλυνσης, ιδιαίτερα την πρώτη εβδομάδα. Όπως είπαμε στη μέθοδο PRK το επιθήλιο χρειάζεται περίπου 4 μέρες να επουλωθεί. Όσο είναι ανοιχτό υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης από κάποιο εξωγενή παράγοντα, όπως σκόνη, μικρόβια από το δάχτυλό μας ή από κάποιο αντικείμενο. Γι’ αυτό δεν πρέπει να ακουμπάτε τα μάτι σας και να μην εκτίθεστε σε μέρη με πολύ κόσμο, σκόνη ή καπνό τις πρώτες 3-4 ημέρες μετά από laser για διόρθωση μυωπίας ή υπερμετρωπίας.

Πρότυπο Έντυπο Συγκατάθεσης για διαθλαστική χειρουργική

Παρακαλώ διαβάστε τα παρακάτω και σημειώστε δίπλα υποδηλώνοντας ότι κατανοήσατε:

  • Η διαθλαστική χειρουργική δεν ενδείκνυται κατά την εγκυμοσύνη, την γαλουχία ή αν σχεδιάζεται εγκυμοσύνη στους επόμενους δύο μήνες.
  • Οι φακοί επαφής πρέπει να αφαιρεθούν πριν τον προεγχειρητικό έλεγχο και την επέμβαση (μία εβδομάδα για μαλακούς και τορικούς φακούς και δύο εβδομάδες για ημίσκληρους και σκληρούς φακούς ).
  • Μη φοράτε την ημέρα της επέμβασης μάλλινα ρούχα ή αρώματα που εξατμίζονται.
  • Δεν θα μπορέσετε να οδηγήσετε την ημέρα της επέμβασης κανονίστε μεταφορικό μέσο εκ των προτέρων.
  • Αποφύγετε επίμονες εργασίες την ημέρα της επέμβασης και την νύχτα μετά από αυτήν.
  • Η όραση σας μπορεί να είναι θολή για μια εβδομάδα μετά την επέμβαση. Η οδήγηση και το διάβασμα μπορεί να μην είναι δυνατά σε αυτό το διάστημα.
  • Η διαθλαστική χειρουργική δεν είναι 100% προβλέψιμη. Περαιτέρω θεραπεία μπορεί να είναι αναγκαία.
  • Οι περισσότεροι άνθρωποι χρειάζονται γυαλιά για κοντινές εργασίες μετά τα 45˙ η διαθλαστική χειρουργική δεν θα αποτρέψει αυτή την εξέλιξη.
  • Ο προεγχειρητικός έλεγχος διαρκεί περίπου 2 ώρες και την ημέρα της επέμβασης θα παραμείνετε στο κέντρο για περίπου 4 ώρες.
  • Ο γιατρός μου έχει εξηγήσει πλήρως τη φύση της επέμβασης, καθώς και τα οφέλη και τα ρίσκα που περιμένω.
  • Κατά τη διάρκεια της επέμβασης εξουσιοδοτώ τον ιατρό μου να αναλάβει οποιαδήποτε πρωτοβουλία κρίνει απαραίτητη για την καλή έκβαση της επέμβασης.