Η επέμβαση του καταρράκτη είναι μια από τις πιο συχνές και ασφαλείς επεμβάσεις που γίνονται στα μάτια. Υπολογίζεται ότι σε ολόκληρο τον κόσμο πραγματοποιούνται ετησίως πάνω από 40 εκατομμύρια επεμβάσεις καταρράκτη.

Με την πρόοδο της τεχνολογίας και της εξέλιξης των lasers όλο και περισσότεροι χειρουργοί οφθαλμίατροι επιλέγουν το femtosecond laser για την επέμβαση του καταρράκτη, καθώς απλουστεύει τη διαδικασία και παρέχει εξαιρετική ακρίβεια. 

Τι είναι ο καταρράκτης;

Ο καταρράκτης είναι η θόλωση του φακού του ματιού.
Ο φακός του ματιού μας ονομάζεται κρυσταλλοειδής και βρίσκεται πίσω από την κόρη του ματιού και πριν το υαλώδες σώμα (ζελέ στον οπίσθιο θάλαμο). Ο φακός στέλνει το φως που μπαίνει στο μάτι μας πίσω στον αμφιβληστροειδή χιτώνα, όπου απεικονίζεται το είδωλο της εικόνας που βλέπουμε (Εικόνα 1).

καταρρακτης διαγνωση

Εικόνα 1: Ο φακός του ματιού (lens) διαθλά τις ακτίνες που έρχονται πίσω στον αμφιβληστροειδή.

Με την πάροδο της ηλικίας ο κρυσταλλοειδής φακός σκληραίνει και χάνει τη διαφάνειά του, με αποτέλεσμα η εικόνα που βλέπουμε να είναι θολή. (Εικόνα 2). Με τον καιρό, ο καταρράκτης προχωρά και η θόλωση της εικόνας γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη, κάνοντας την καθημερινότητα του ασθενούς δύσκολη.

καταρρακτης θεραπεια laser

Εικόνα 2: Όραση χωρίς καταρράκτη (πάνω), όραση με καταρράκτη (κάτω).

Η ιστορία της επέμβασης του καταρράκτη

Οι ιστορικές αναφορές που μιλούν για την επέμβαση του καταρράκτη ξεκινούν από τους αρχαίους Αιγύπτιους. Επίσης αναφορές υπάρχουν και από Ρωμαίους και Ινδούς ιατρούς. Η μεγαλύτερη καινοτομία ήρθε βεβαίως το 1960 όπου ο Charles Kelman καθιέρωσε την τεχνική της φακοθρυψίας για την αφαίρεση του καταρράκτη. Αυτή η τεχνική πραγματοποιείται μέχρι και σήμερα με μεγάλα ποσοστά επιτυχίας.


Η τεχνική της φακοθρυψίας μείωσε κατά πολύ το χρόνο παραμονής στην κλινική, αλλά και τις επιπλοκές που μέχρι πρότεινος προκαλούσε η επέμβαση του καταρράκτη.


Η ανάπτυξη της τεχνολογίας των laser στις επεμβάσεις ματιών ξεκίνησαν περίπου το 1970. Από τότε ο εξοπλισμός και τα εργαλεία έχουν βελτιωθεί σε τέτοιο βαθμό όπου έχουν ελαττωθεί οι χρόνοι εκτέλεσης της επέμβασης και τα ποσοστά ανεπιθύμητων ενεργειών έχουν ελαχιστοποιηθεί.
Η επέμβαση του καταρράκτη με femtosecond laser αποτελεί το αποκορρύφωμα της προόδου της τεχνολογίας laser, της εξέλιξης των τεχνικών που υπάρχουν διαθέσιμα στην οφθαλμολογία.

Οφέλη του femtosecond laser στην επέμβαση του καταρράκτη

Οι βασικές διαφορές μεταξύ της μεθόδου της φακοθρυψίας και του femtosecond laser στην επέμβαση του καταρράκτη αφορούν κυρίως στην ακρίβεια με την οποία πραγματοποιούνται. Αυτό με τη σειρά του έχει άμεση σχέση με την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της επέμβασης.

Τα πλεονεκτήματα όμως του femtosecond laser δε σταματούν εδώ. Παρακάτω απαριθμούνται τα πολλαπλά οφέλη του femtosecond laser στην επέμβαση του καταρράκτη:

• Πιο ακριβείς τοξοειδείς τομές για τη διόρθωση του αστιγματισμού: Το femtosecond laser ενισχύει την ακρίβεια στη δημιουργία τομών. Μάλιστα η ακρίβεια αυτή είναι πολύ υχηλότερη από οποιαδήποτε χειροκίνητο εργαλείο κοπής, όπως χρησιμοποιείται στην τεχνική της φακοθρυψίας.

• Τέλεια κεντραρισμένη καψουλόρηξη: Η καψουλόρηξη είναι η δημιουργία ανοίγματος στο σάκο μέσα στον οποίο βρίσκεται ο θολωμένος φακός (καταρράκτης). Με τ ο femtosecond laser έχουμε τη δυνατότητα να δημιουργήσουμε ένα τέλειο κυκλικό άνοιγμα στην κάψουλα του φακού. Ο σχεδιασμός είναι τόσο τέλειος πέρα από αυτό που είναι ικανό να δημιουργήσει ανθρώπινο χέρι. Αυτό βοηθάει στο καλύτερο κεντράρισμα του ενδοφακού.

καταρρακτης συμπτωματα

Επέμβαση καταρράκτη με femtosecond laser: Εικόνα μέσα από το χειρουργείο.

• Τελειότερες χειρουργικές τομές: Το femtosecond laser επιτρέπει τη δημιουργία τομών με τέτοιο ιδανικό τρόπο που θα ήταν αδύνατο με χειροκίνητα εργαλεία κοπής. Έτσι οι τομές είναι ασφαλέστερες (δεν έχουν διαρροή)και δε δημιουργούν αστιγματισμό.

• Χαμηλότερη ενέργεια για τη ρευστοποίηση του καταρράκτη: Η επέμβαση καταρράκτη με femtosecond laser μειώνει την ποσότητα ενέργειας που χρησιμοποιείται για τη ρευστοποίηση και αφαίρεση του φακού του καταρράκτη. Αυτό συμβαίνει γιατί με το femtosecond laser ο καταρράκτης διαχωρίζεται σε μικρά κομμάτια που έχουν σχήμα κύβου με τη βοήθεια του laser. Η λιγότερη ενέργεια που εξασφαλίζει το femtosecond laser μειώνει τον τραυματισμό που προκαλείται στο μάτι κατά τη διάρκεια της επέμβασης, καταλήγοντας έτσι σε ένα πιο ήπιο μάτι μετεγχειρητικά.

καταρρακτης femtosecond laser χειρουργειο

Κατακερματισμός καταρράκτη με femtosecond laser.

• Συνεχής ανάπτυξη δεξιοτήτων: Η εξελισσόμενη τεχνολογία επιτρέπει στο χειρουργό-οφθαλμίατρο να αναπτύξει νέες δεξιότητες σε τακτική βάση. Η επένδυση στην τεχνολογία του femtosecond laser έχει πολλαπλά οφέλη τόσο για τους χειρουργούς, όσο και για τους ασθενείς. Η ευκολότεροι χειρισμοί σε συνδυασμό με την καλύτερη μετεγχειρητική αποκατάσταση είναι το κλειδί για την επιτυχία του χειρουργείου του καταρράκτη.

Βλέποντας το μέλλον...

Η ροπή προς τις διαδικασίες που επιφέρει το femtosecond laser στην οφθαλμολογία και βεβαίως στην επέμβαση του καταρράκτη είναι πλέον παγκόσμιο γεγονός και όλο και περισσότερες κλινικές το υιοθετούν στην κλινκή τους πράξη. Ακόμη και το κόστος της επέμβασης αναμένεται να μειωθεί, ενώ παράλληλα η κλινική αποτελεσματικότητα θα συνεχίσει να αυξάνεται. Η χρήση και η τεχνολογία του femtosecond laser στη χειρουργική του καταρράκτη εξακολουθεί να εξελίσσεται και οι επιστήμονες πιστεύουν ότι υπάρχουν ακόμη πολλά οφέλη τα οποία δεν έχουν ακόμη ανακαλυφθεί.

Η συζήτηση με το χειρουργό-οφθαλμίατρό σας για τα οφέλη και τα πιθανά προβλήματα της τεχνολογίας αυτής είναι ο καλύτερος τρόπος για να επιλέξετε το femtosecond laser για να αφαιρέσετε τον καταρράκτη σας!